ایرانیان باستان چه هدایایی به یکدیگر میدادند؟
همه کشورها نمیتوانند درباره تاریخشان مطالعه کنند و بخوانند زیرا خیلی از کشورهای دنیا جدید هستند اما ایران یک کشور خاص با تاریخ طولانی است. از این رو ما باید بیشتر از سایر ملتها تاریخ بخوانیم. داشتن اطلاعات از گذشته ایران سبب علاقه بیشتر ما به آن و در نتیجه کمک به پیشرفت و آبادانی آن می شود.
قبل از امپراطوری هخامنشیان در ایران که همه قومیتها و مذاهب را در پهنه وسیعی با یکدیگر متحد کرد نیز قومهای مختلفی در سراسر ایران پراکنده بودند. مادها، ایلامیان و .. اما خب کوروش بزرگ کسی بود که سرزمین بزرگ را با هم متحد کرد و امپراطوری هخامنشیان را ایجاد کرد.
پیش کش آوران در تخت جمشید
هدیه دادن از دیرباز رسم ایرانیان بوده است در این مطلب ابتدا در باره جشنهای ایران باستان صحبت میکنیم و بعد در مورد هدایایی که به یکدیگر میدادند. این مطلب توسط سایت خرید هدیه آهون نوشته شده که شما میتوانید انواع کادو و هدیه را از این سایت به مناسبتهای مختلف بخرید.
جشنهای ایرانیان باستان
در تاریخ ایران باستان جشنهای زیادی وجود داشت که بعضی از آنها هنوز هم به جای ماندند. جشنهای بزرگ ایرانیان باستان عبارت بودند از: نوروز، مهرگان، یلدا، جشنهای آتش، گاهنبارها و جشن فروردگان، جشنهای ماهانه، جشن سده، جشن سوری و..
در فرهنگ ایران کهن، علت آفرینش آدمیان، رواج نیکی محض نه تنها در دنیای زمینی، بلکه در همهٔ کائنات است؛ بنابراین، انسان ایرانی، وظیفهای بس سنگین بر عهده دارد و برای تأمین آرامش جهانی، بایستی پیوسته برضد قوای زشتی در تلاش و کوشش باشد. جهان ناپایدار کنونی، یک گذرگاه است و آدم از جهان آغازین بخاطر وظیفهای که به وی محول گردیده بایستی از این گذرگاه بگذرد و به سوی جهان پایدار و ابدیت خویش برود. چون در این گذرگاه نیروهای اهریمنی کمین کردهاند، وظیفه او جنگ در مقابل سپاهیان اهریمنی است. هر انسان، سوارکاری پیکارگر است و ابزار او در این میدان کارزار پارسایی و شادمانی است
ایرانیان باستان در جشنها چه میکردند؟
ایرانیان باستان در جشنها فعالیتهای مختلفی انجام میدادند که نشاندهنده پیوند آنها با طبیعت، دین و فرهنگشان بود. برخی از این فعالیتها عبارت بودند از:
- آیینهای مذهبی: جشنهای باستانی ایران اغلب با آیینهای مذهبی همراه بودند. مردم برای خدایان یا ایزدان مختلف قربانی میکردند، دعا و نیایش میخواندند، و برای بخشش و سلامتی از آنها طلب یاری میکردند. مثلاً در نوروز، که یکی از مهمترین جشنهای ایرانی بود، مردم برای آمدن بهار و تازه شدن طبیعت، شکرگزاری میکردند.
- موسیقی و رقص: موسیقی و رقص بخش مهمی از جشنها بود. در جشنها، نوازندگان سازهای سنتی مینواختند و مردم به صورت دستهجمعی میرقصیدند و پایکوبی میکردند. این رقصها اغلب با حرکات دستهجمعی و سمبلیک همراه بود که نشانه شادی و پیوند اجتماعی بود.
- خوراک و نوشیدنی: سفرههای جشنهای باستانی پر از خوراکیهای متنوع بود. ایرانیان در جشنها غذاهای خاصی میپختند و نوشیدنیهایی مانند شراب یا نوشیدنیهای محلی مصرف میکردند. در برخی از جشنها مانند مهرگان، که در زمان برداشت محصول برگزار میشد، جشن گرفتن با غذا و شراب فراوان نشاندهنده شکرگزاری از برکت زمین بود.
- آتشبازی و روشن کردن آتش: آتش یکی از عناصر مقدس در آیینهای زرتشتی بود و در بسیاری از جشنها، آتش روشن میکردند. مثلاً در جشن چهارشنبهسوری، مردم از روی آتش میپریدند تا بدیها و ناخوشیها را از خود دور کنند و به استقبال سال جدید بروند.
- هدیه دادن و بخشش: در برخی جشنها، مردم به یکدیگر هدیه میدادند و بخشش انجام میدادند. این کار نشاندهنده ارتباط اجتماعی و عشق به همنوعان بود. در جشن نوروز، برای مثال، اعضای خانواده به یکدیگر هدیه میدادند و سنتهای بخشش مانند عیدی دادن اجرا میشد.
ایرانیان باستان در نوروز چه هدایای به یکدیگر میدادند؟
نوروز که به عنوان مهمترین جشن در ایران باستان شناخته میشود، در آغاز سال جدید برگزار میشد و نمادی از نو شدن طبیعت و زندگی بود. در این جشن، مردم به یکدیگر هدیه میدادند که هر کدام دارای معنی و سمبلی خاص بودند. هدیههای نوروزی اغلب شامل موارد زیر بود:
سکهها و پولهای جدید: یکی از هدایای متداول در نوروز، سکههای تازه ضرب شده بود. این سکهها نمادی از ثروت، برکت و خوشبختی در سال جدید بودند. به ویژه به کودکان سکههای نو داده میشد تا با این هدایا به استقبال سال جدید بروند. این سنت همچنان به صورت "عیدی" دادن در فرهنگ ایرانیان ادامه دارد.
خوراکیهای خاص: یکی دیگر از هدایای محبوب نوروزی، خوراکیهای ویژه این جشن بود. خشکبار، میوههای تازه و شیرینیهایی مانند سمنو و حلوا از جمله هدایایی بودند که به خانواده و دوستان اهدا میشدند. این هدایا به عنوان نماد فراوانی و برکت در سال جدید در نظر گرفته میشدند.
لباسهای نو: در نوروز، بسیاری از افراد لباسهای جدید به یکدیگر هدیه میدادند. این هدیه نه تنها نمادی از تازگی و نو شدن بود، بلکه نشاندهنده توجه و احترام به طرف مقابل نیز به شمار میرفت. ایرانیان باستان باور داشتند که پوشیدن لباس نو در نوروز، خوشیمنی به همراه خواهد داشت.
- مهرگان: جشن مهر و دوستی و هدایای شاهانه
مهرگان یکی دیگر از جشنهای مهم در ایران باستان بود که به مناسبت تجلیل از ایزد مهر (میترا) و پیروزی نور بر تاریکی برگزار میشد. این جشن معمولاً در اواسط پاییز برگزار میشد و هدایای خاصی در این مناسبت به همدیگر داده میشد:
جواهرات و اشیای زینتی: در جشن مهرگان، اشراف و بزرگان به یکدیگر جواهرات و اشیای زینتی هدیه میدادند. این هدایا به خصوص در دربار پادشاهان ساسانی و اشکانی رایج بود و نشانهای از احترام و قدرت به شمار میرفت. پادشاهان نیز به درباریان و فرماندهان نظامی خود هدایایی ارزشمند مانند انگشترهای نفیس یا گردنبندهای گرانبها میدادند.
سلاحهای نفیس: یکی از هدیههای متداول بین جنگاوران و اشرافزادگان در جشن مهرگان، سلاحهای نفیس مانند شمشیرهای دستساز و خنجرهای تزیینی بود. این هدایا نه تنها از ارزش مادی بالایی برخوردار بودند، بلکه نشاندهنده قدرت و افتخار نیز محسوب میشدند.
گلها و گیاهان زینتی: گلها نیز در این جشن نماد زیبایی و طراوت بودند. ایرانیان باستان اعتقاد داشتند که هدیه دادن گلها در مهرگان نشانهای از پیوند و دوستی عمیق بین افراد است.
- یلدا: طولانیترین شب سال و هدایای ماندگار
یلدا، که به عنوان طولانیترین شب سال شناخته میشود، یکی دیگر از جشنهای مهم ایرانیان باستان بود. در این شب که نمادی از پیروزی نور بر تاریکی است، هدایا نیز نقش مهمی ایفا میکردند:
میوههای زمستانی: میوههایی مانند انار و هندوانه به عنوان نمادهای باروری و فراوانی در شب یلدا هدیه داده میشدند. این میوهها به دلیل قرمزی رنگ خود، نماد خورشید و زندگی بودند و به یکدیگر تقدیم میشدند تا سالی پر از شادی و برکت آغاز شود.
کتابها و حکمتهای شفاهی: یکی دیگر از هدایای مرسوم در شب یلدا، کتابها و داستانهای کهن بود. در این شب، افراد خانواده دور هم جمع میشدند و داستانهای شاهنامه یا دیگر حکایات کهن را نقل میکردند. این عمل به ویژه در بین اشراف و خاندانهای برجسته فرهنگی رواج داشت.
- سده: جشن آتش و هدیههای مرتبط با روشنایی
سده، جشن آتش و گرما، یکی دیگر از جشنهای مهم ایران باستان بود که در میانه زمستان برگزار میشد. در این جشن، ایرانیان باستان آتشهای بزرگی میافروختند تا سرما و تاریکی را از خود دور کنند. هدایا در این جشن اغلب نماد روشنی و گرما بودند:
چراغها و مشعلها: در جشن سده، هدیه دادن چراغها و مشعلهای کوچک رایج بود. این هدایا نماد روشنایی و هدایت در شبهای سرد و تاریک زمستان بودند.
عطرها و روغنهای معطر: ایرانیان باستان از روغنها و عطرهای معطر برای تقدیم به خدایان و ایزدان استفاده میکردند. در جشن سده، این هدایا به عنوان نشانهای از پاکی و طراوت به یکدیگر اهدا میشدند.
- چهارشنبهسوری: هدیههای کوچک و نمادین برای دفع بلا
چهارشنبهسوری، جشن آتش دیگری بود که در شب آخرین چهارشنبه سال برگزار میشد. ایرانیان باستان در این جشن از روی آتش میپریدند تا بدیها و بلاها را از خود دور کنند. هدایای این جشن اغلب ساده و نمادین بودند:
آجیل و خشکبار: آجیل و خشکبار از جمله هدایای مرسوم در این جشن بودند که به عنوان نمادی از فراوانی و سلامتی در سال جدید به دیگران تقدیم میشدند.
خوراکیهای رنگارنگ: ایرانیان باستان در این جشن به یکدیگر خوراکیهای رنگارنگ مانند شیرینیهای کوچک هدیه میدادند تا شادی و خوشاقبالی به همراه بیاورند.
